چرا استفاده از نمونه بردار فاضلاب ضروری است؟ دلایل زیادی برای نمونه برداری از آب یا فاضلاب وجود دارد. نمونه برداری از آب و فاضلاب باعث محافظت از آبهای سطحی می شود و نظارت بر فرآیندهای تصفیه فاضلاب به شناسایی تخلیه کننده ها به سیستم فاضلاب کمک می کند. نمونهبردارهای اتوماتیک آب روشی هوشمند و اثبات شده برای نمونهبرداری هستند. در حالی که پردازش فاضلاب صنعتی همیشه قابل پیش بینی نیست، نظارت مستمربر فرآیندها و خروجی فاضلاب فرصت هایی را برای کنترل دقیق تر و پاسخگوتر ارائه می دهد.
همچنین باعث نظارت بهتر بر فرآیند تصفیه فاضلاب می شود.
نمونهبردارهای اتوماتیک آب دستگاه های کلیدی در صنعت آب و فاضلاب می باشند که همواره مسئولین مشتریان در این حوزه نگاهی متفاوت به این دستگاه داشته اند.
روش های نمونه برداری از فاضلاب:
نمونه برداری از فاضلاب به طورکلی به یکی از دو روش دستی و خودکار انجام می شود.در نمونه برداری دستی تمام مواد مورد آزمایش در یک زمان جمع آوری می شوند.یه این ترتیب نمونه برداشتی فقط منعکس کننده شرایط فاضلاب در زمانی است که نمونه برداشت شده است.در حالی که در نمونه برداری خودکار نمونه های برداشت شده شامل مجموعه ای از نمونه های متعدد است که در فواصل زمانی معین (معمولا 24) ساعته گرفته می شوند.بطری هایی که به صورت مجزا از هم از نمونه ها پر شده اند همگی در یک سبد در داخل دستگاه قرار دارند.بنابراین تجزیه و تحلیل بطری های موجود در یک سبد میانگین عملکرد یک تصفیه خانه فاضلاب در طول یک دوره جمع آوری را نشان می دهد.به صورت معمول همواره تغییراتی در ویژگی های حجم و قدرت فاضلاب ورودی، نوساناتی را در کیفیت پساب تصفیه خانه ایجاد می کند.بنابراین نمونه برداشت پساب که در یک زمان خاص در طول الگوی جریان روزانه گرفته می شود ، نماینده عملکرد سیستم در طول روز نخواهد بود.
در استانداردهای خروجی فاضلاب کشور به استناد ماده 5 آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب و با توجه به ماده 3 همین آیین نامه بیان شده است که:
(( اندازه گیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده بعد از تاسیسات تصفیه فاضلاب باید بر مبنای نمونه مرکب(نمونه جمع آوری شده در طول شبانه روز در فواصل زمانی معین)صورت گیرد.در سیستم هایی که تخلیه ناپیوسته دارند اندازه گیری در طول زمان تخلیه ملاک خواهد بود.))
با توجه به مطالب فوق باید گفت نمونه های مرکب پساب در یک دوره زمانی طولانی تنها نشانه قابل تایید عملکرد تصفیه خانه را ارائه می کند.
نمونه بردار خودکار چیست؟
نمونهبردار خودکار معمولاً وسیلهای است که به یک ابزار تحلیلی متصل میشود و نمونههایی را به صورت دورهای برای تجزیه و تحلیل ارائه میکند. نمونهبردار خودکار را میتوان به عنوان دستگاهی در نظر گرفت که نمونهها را به صورت دورهای از یک منبع نمونه بزرگ، مانند جو یا یک دریاچه، جمعآوری میکند.
فقط کافی است فاصله زمانی و حجم نمونه مورد نظر خود را درمنو دستگاه وارد کنید بقیه کار را دستگاه، با رعایت کامل مقررات آب در سراسر جهان انجام می دهد. این دستگاه ، این قابلیت را دارد که نمونه ها را خنک کند و کاملا ضد خرابکاری است ، از این رو، هر زمان که مجبور به اثبات شواهد به مقامات باشید، در سمت امن قرار دارید.
نمونهبردارهای خودکار آب مجهز به فرستندهای هستند که میتواند سیگنالهای خارجی را دریافت کنند، هرچه جریان بیشتر باشد، فرکانس نمونهبرداری بیشتر میشود در نتیجه مدیران کارخانه همیشه دید دقیقی از هزینه های آب دریافتی دارند.
این دستگاه یک سیستم مدولار است که به صورت یکپارچه و سفارشی ساخته شده است و این قابلیت را دارد که نمونه هایی با حجم کم را به صورت جداگانه و در شرایط سرد نگهداری کند.
کاربردهای نمونه بردار خودکار:
- نمونه برداری آب
- نمونه برداری از آب طوفان
- نمونه برداری از آب های سطحی
- نمونه برداری از آب رودخانه
- نمونه برداری ازآب چاه
- پایش حوزه آبخیز
- نمونه برداری از محصول برای تایید کیفیت
- نمونه برداری از فاضلاب
- نمونه برداری از لجن پیش از تصفیه
- نظارت بر سیستم های فاضلاب
فواید استفاده از نمونه بردارخودکار فاضلاب:
- با استفاده از نمونه گیرهای خودکارآب امکان گرفتن نمونه های آب با زمان کنترل شده وجود دارد.نمونه ها در بطری های مجزا از هم و به صورت جداگانه پر می شوند.
- دستگاه های نمونهگیری آب دارای سیستم خنککننده ایمن و محفظه ضد خرابکاری هستند که ایمنی عالی را برای نمونههای آب یا نمونههای فاضلاب تضمین میکنند.
- در نظارت مداوم با کمک نمونه بردارهای خودکار می توان شرایط نامطلوب یا نشت مواد را به موقع شناسایی کرد و اثرات منفی آن را به حداقل رساند.
- امکان خطا در نمونه برداری خودکار به نسبت نمونه برداری دستی بسیار پایین است.این نکته را باید در نظر داشته باشیم که در نمونه برداری دستی هر چه قدر هم که یک اپراتور خوب آموزش دیده باشد،باز هم احتمال خطا(در زمان خواندن،طریقه نمونه برداری یا ثبت نتیجه) وجود دارد.
- Ø در نمونه برداری خودکار نتایج به موقع و دقیق هستند زیرا مشکلاتی که در نمونه برداری دستی وجود دارد که شامل درخواست نیروی کار برای استراحت در طول شب و آخر هفته و دیگر تعطیلات است را ندارد.
نقش نمونه بردارهای خودکار در گسترش سلامت در جامعه و جلوگیری از اپیدمی های مختلف
الف ) نقش نمونه بردارهای خودکار در جلوگیری از اپیدمی های عفونی:
بیماری های واگیردار درطی قرن های گذشته همواره یکی ازتهدیدکننده های اصلی سلامت انسان محسوب می شدند. این بیماری ها گاهی به سرعت در بین تعداد زیادی از افراد شیوع پیدا کرده و باعث مرگ ومیر بالای افراد شده اند. امروزه به علت کنترل بیماری های واگیردار و تغییر شیوه زندگی مردم، شاهد گذراپیدمی بیماری ها از بیماری های واگیردار به غیرواگیر دار می باشیم به طوری که مهمترین علل مرگ و میر درجهان، بیماری های غیرواگیردار می باشد. اما این گذر اپیدمی نبایستی سبب بی توجهی به کنترل بیماری های واگیردار شود چرا که با بروز مقاومت دارویی در عوامل بیماری زا و یا ناقلین آنها، بازگشت مجدد برخی بیماریها و ظهور بیماری های جدید، باعث توجه بیش از پیش به این بیماری ها شده است
مهمترین باکتری های بیماریزا که به وسیله آب پخش و انتشار مییابد به ترتیب عبارتند از :
- Ø باکتریهای عفونتهای رودهای مثل تیفوئید و پاراتیفوئید
- Ø باکتریهای مولد وبا
- Ø باکتریهای مولد عفونتهای داخلی
- Ø باکتریهای مولد اسهال
- Ø باکتریهای مولد زردی
هریک از عفونتها دارای علائم کلینیکی میباشد که از طریق آن میتوان عامل بیماری را پیدا کرد.
علاوه بر این بیماری های یاد شده خیلی از بیماری ها هم در این میان خود را نشان نمی دهند.برخی از افراد هرگز علائم بیماری را نشان نمی دهند و به دکتر مراجعه نمی کنند و در نتیجه درمان نمی شوندو عامل شیوع بیماری باقی می مانند.ما به این افراد حاملان سالم می گوییم.
واضح است که تصفیه آب و استفاده از نمونه بردارهای خودکار و آنالیز حاصل از نمونه برداری نقش بسیار موثری در جلوگیری ازگسترش انواع بیماری ها ی عفونی دارند.
نقش نمونه بردارهای خودکار در کنترل وبا:
باید به این نکته توجه داشته باشیم که شیوع وبا در کشور از طریق آلودگی سبزیجات و صیفی جاتی است که از فاضلاب آبیاری می شوند و تنها راه مبارزه با این بیماری و جلوگیری از اپیدمی آن کنترل فاضلاب است.
هر 5 یا 6 سال یک بار این بیماری به صورت اپیدمی در کشور مشاهده می شود. کشورمان ایران در شیوع وبا همیشه از دو کانون ضربه پذیر بوده است. یکی در منطقه سیستان و بلوچستان از پاکستان این اپیدمی وارد می شود و از طرف دیگر استان های غربی هستند که از عراق این بیماری وارد آنها می شود.
کنترل اپیدمی بعد از بروز تا 4 ماه طول می کشد و در هفته های آغازین شیوع خود تلفات سنگینی دارد.
مسلما تصفیه فاضلاب و کنترل فاضلاب خروجی توسط نمونه بردارهای خودکار و اعلام نتایج آنالیز روزانه آن به مدیران بهداشتی، امکان جلوگیری از شیوع این بیماری را پیش از بروز علائم همه گیری در جامعه می دهد و در نتیجه باعث جلوگیری از خسارات مالی و جانی فراوانی می شود که همه گیری این بیماری عفونی به کشور و هم وطنانمان تحمیل می کند .
ب) نقش نمونه بردار خودکار در جلوگیری از همه گیری covid19:
بیماری کرونا covid 19 ناشی از sars-cov-2 در سال 2020 به یک بیماری همه گیر جهانی تبدیل شد و شیوع آن تلفات زیادی را بر افراد، خانواده ها و جوامع در سراسر جهان وارد کرده است. در مدت زمان کوتاهی covid19 به یک بیماری همه گیر جهانی تبدیل شده است که تاثیر منفی عمیقی در زندگی روزمره مردم ایجاد کرده است و از همه مهم تر به دلیل اتخاذ تدابیر قرنطینه برای کنترل انتقال ویروس، اقتصادهای سراسر جهان را در رکود فرو برده است.اگر چه کشورهای سراسر جهان به دلیل مراحل مختلف شیوع ،پاسخ های بهداشت عمومی متفاوتی نسبت به این بیماری جهانی دارند، اما یک استرتژی موثر و معمول، توسعه ابزارهای تشخیص سریع و غربال گری در مقیاس بزرگ برای عفونت ها و همچنین سیستم هشدار اولیه برای مداخله و مدیریت موثر است.
- چرا فاضلاب را رصد کنیم؟
نظارت بر فاضلاب برای دنبال کردن مراحل مختلف covid19 در جوامع پیشرفته استفاده می شود.افراد مبتلا به covid19 اندکی پس از آلوده شدن، قبل از اینکه علائم را تجربه کنند ویروس را در مدفوع خود دفع می کنند.افرادی که آلوده هستند اما هرگز علائمی را از خود نشان نمی دهند نیز می توانند ویروس را دفع کنند. با آزمایش فاضلاب یک جامعه، می توانیم مقدار ویروس را درسطح جامعه اندازه گیری کنیم و ببینیم آیا سطوح ویروس در حال افزایش، کاهش و یا ثابت ماندن است. مقامات بهداشت عمومی می توانند از این اطلاعات برای اطلاع رسانی به جوامع مورد نظر، در مورد روندهای covid19 در سطح محلّی استفاده کنند.
نظارت بر فاضلاب می تواند با ردیابی روند سطوح ویروس و دادن هشدار اولیه در مورد افزایشcovid19 در جوامع برای کاهش سرعت انتشار این ویروس مداخله موثری را انجام دهد.
- نظارت بر فاضلاب چگونه انجام می شود؟
شرکت های فاضلاب مخلوط 24 ساعته یا ترکیبی را دو بار در هفته جمع آوری می کنند ،نمونه های فاضلاب در آزمایشگاه برای تعیین میزان ویروسsars-cov-2 مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند.مقدار نسخه های ژن ویروسی که اندازه گیری می شود می تواند نشان دهد که covid19 در یک جامعه در حال افزایش یا کاهش است.
- اطلاعات مربوط به فاضلاب سریع تر است یا اطلاعات آزمایشات بالینی؟
اطلاعات مربوط به فاضلاب زودتر از اطلاعات حاصل از آزمایشات بالینی قابل دسترس است.به جز این چون افرادی که آلوده هستند اما هرگز علائمی را از خود نشان نمی دهند نیز می توانند ویروس را دفع کنند، اطلاعات مربوط به فاضلاب می تواند اطلاعات آماری دقیق تری را درباره میزان مبتلایان به ما بدهد در نتیجه نظارت بر sars-cov-2 در فاضلاب می تواند به عنوان یک شاخص اولیه افزایش یا کاهش عفونت covid 19 مورد توجه قرار گیرد.
- آیا خطر انتشار covid19 از طریق فاضلاب وجود دارد؟
ویروسsars-cov-2 که باعث covid 19 می شود، به سرعت در محیط تجزیه می شود. در تجزیه و تحلیل فاضلاب سطوح RNA(ریبو نوکلئیک اسید) غیرعفونی را در فاضلاب اندازه گیری میکند نه ویروس زنده را. تا به حال دانشمندان متوجه نشده اند که فاضلاب راهی برای انتقال بیماری covid 19 باشد. با این حال فاضلاب تصفیه نشده می تواند بیماری های دیگری را منتقل کند. بنابراین کارکنانی که نمونه ها را جمع آوری می کنند و آنالیزهای آزمایشگاهی را انجام می دهند باید از دستورالعمل های بهداشتی مانند استفاده از تجهیزات ایمنی فردی و شیوه های بهداشتی به خوبی پیروی کنند.
- چرا نمونه بردار خودکار بهترین روش نظارت بر فاضلاب است؟
نظارت بر فاضلاب همواه در تاسیسات بزرگ آب و فاضلاب انجام شده است در حالی که با کمک نمونه بردار خودکار می توان نظارت را به مجموعه وسیع تری از تصفیه خانه های فاضلاب که جمعیت های کمتری را پوشش می دهند گسترش داد.
نمونه بردار خودکارمی تواند تا 24 نمونه مجزا را در طول شبانه روز جمع آوری کند. بدون نیاز به اپراتور و بدون خطر پراکنده کردن بیماری در محیط. فقط کافی است در محیط برق باشد.این دستگاه نمونه ها را در محیط یخچالی نگهداری می کند و همچنین قابلیت برنامه ریزی در بازه های زمانی خاص در آن امکان پذیر است.
با کمک این دستگاه می توانیم روند بیماری را در مناطق مختلف شهری به صورت مجزا و همچنین شهرستان ها و روستاها و مجتمع های مسکونی پیگیری کنیم.
- طرح نظارت بر فاضلاب با کمک نمونه بردارخودکار درسطح بین الملل:
در کشور آمریکا، فدراسیون محیط زیست آب (WEF)و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های ایالات متحده( CDC) استفاده از اتوسمپلر را برای جوامعی با 10000 نفر جمعیت یا کمتر تعریف کرده اند. بدین صورت که به هر مجموعه که در این طرح شرکت کرده اند یک اتوسمپلر یخچالی داده شده تا بتوانند اطلاعات را به صورت کامل و پایدار جمع آوری کنند.
شهر سانتا کلارا که شهری کوچک در ایالات متحده است نیز در این طرح شرکت کرده است.این شهرستان دارای 4 تصفیه خانه است وهر تصفیه خانه بین 100 تا 150 هزار نفر را پوشش می دهدکه مجموعا شامل تمام افراد این شهرستان می شود. به هر تصفیه خانه یک اتوسمپلر داده شده، نمونه ها هفت روز هفته از تصفیه خانه های فاضلاب جمع آوری می شوند و نتایج ظرف 24 تا 48 ساعت بعد در سایت مخصوص بارگذاری می شود. بدین صورت مقامات به صورت روزانه قادر به برسی روند covid19 هستند و می توانند در صورت بروز بیماری سریع ترین تصمیم گیری را برای کنترل بیماری داشته باشند.
نمونه بردارهای خودکار می توانند از وقوع فاجعه های انسانی ناشی از سرایت بیماری های عفونی چه در سطح کوچک و یا در سطح گسترده جلوگیری کنند و همچنین از هزینههای بسیار سنگینی که برای مهار بیماری های عفونی در جامعه صورت می گیرد جلوگیری کنند.
